Yerel Yönetimler Uzmanı Mehmet Zeki Fidandal, Sayıştay'ın 2025 yılı denetim raporlarını inceleyerek belediyelerin mali ve idari işlemlerinde mevzuata aykırılıkların arttığını açıkladı. Fidandal, belediye şirketlerinin ekonomik olarak "batak durumda" olduğunu belirterek, bu yapıların ya kapatılması ya da gelir elde eden sürdürülebilir bir modele dönüştürülmesi gerektiğini savundu.
Sayıştay raporlarındaki usulsüzlüklerin ve kamu zararlarının yüksek boyutlara ulaştığını ifade eden Fidandal, belediyelerin yönettiği toplam bütçelerin 70-80 milyar dolar seviyesinde olduğuna dikkat çekti. Belediye şirketlerinin birer "kara delik" haline geldiğini söyleyen Fidandal, mevcut yapının sürdürülemez olduğunu vurguladı.
Belediyeler Sayıştay uyarılarını dikkate alıyor mu?
Fidandal, belediyelerin 2024 ve 2025 yılı denetim raporlarında aynı hataların tekrarlandığını öne sürdü. Özellikle yer altı geçiş bedellerinin tahsil edilmemesi ve doğrudan temin ihalelerindeki usulsüzlüklerin giderilmediğini belirten Fidandal, şu örnekleri verdi: “Örneğin 2024 yılı denetiminde bir belediyemize Sayıştay, ‘Yer altı geçiş bedellerini tahsil etmemişsin, gereğini yap’ diye yazmış, 2025 yılında ayni belediyeye ayni konuda tekrar uyarı yapmış. Bir başka örnek ise yine 2024 yılında Sayıştay belediyeye ‘Doğrudan Temin İhalelerin usulsüz’ demiş, 2025’te yine ayni uyarıyı yazmış.”
Doğal gaz şirketlerine ortaklık konusunda da defalarca uyarı yapılmasına rağmen bazı belediyelerin bu durumları görmezden geldiğini belirten Fidandal, "Bunlar tehlikeli işlerdir. Sayıştay, bir yargı ve denetim kurumudur. Raporlarını ciddiye almak ve dikkat etmek lazımdır" dedi.
Belediye şirketleri için çözüm ne olacak?
Belediyelerin tüm faaliyetlerini hukuka uygun yürütmesi gerektiğini hatırlatan Fidandal, kamu zararına yol açanlarla ilgili gerekli işlemlerin başlatılması çağrısında bulundu. Şirketlerin mali yapısına ilişkin önerisini şu sözlerle dile getirdi: “Belediye şirketleri kara delik haline gelmiş. Ya kapatılmalı ya da kazanan şirket haline getirilmeli. Belediyelerimiz, her türlü işlerini hukuka ve mevzuata uygun yapmalı kamu zararlarına yol açanlarla ilgili gerekli işlemleri başlatmalıdır.”
Fidandal, 2025 yılı Sayıştay raporlarındaki bulgulara dayanarak belediyelere yönelik denetim ve operasyon süreçlerinin 2027 yılında da hız kesmeden devam edebileceğini öngördü.
